De bèta van een aandeel, wat is het en wat kan je er mee?

De bèta van een aandeel, wat is het en wat kan je er mee?

17 september 2019 4 Door Mr. Kaskoe

Schrik jij soms ook wel eens wakker als de koersbeweging van je aandelen als een malloot heen en weer schiet? Of kijk jij bezorgd naar de koers zodra Agent Orange weer eens een onnavolgbare tweet de wereld in heeft geslingerd? Misschien is het dan handig om eens te kijken naar de bèta van een aandeel voordat je het toevoegt aan je portfolio. De bèta van een aandeel, wat is het en wat kan je er mee?

Wat is de bèta van een aandeel

De bèta van een aandeel is een graadmeter voor de bewegelijkheid van dat aandeel in vergelijking met de markt als geheel. Van ieder financieel instrument valt de bèta te berekenen, dus niet alleen van een aandeel maar ook van een beleggingsfonds, je eigen portfolio, een klomp goud of een bitcoin.

De bèta van een aandeel

Bèta wordt weergegeven als een schaal rond het getal 1. Als een aandeel een bèta van 1 heeft, komt de volatiliteit ervan overeen met die van de markt waarmee dit aandeel wordt vergeleken. Als de bèta kleiner is dan 1, is het aandeel minder volatiel dan de referentiemarkt. Als de bèta groter is dan 1, is het aandeel volatieler. Een hogere volatiliteit betekent een hoger risico.

Hoe bereken je de bèta van een aandeel?

De bèta bereken je aan de hand van varianties. Als jij een bèta bent heb je vast wel eens van varianties gehoord. Zo niet: de variantie geeft de mate van spreiding van een reeks aan. Als waardes (in dit geval slotkoersen van een aandeel) ver uit elkaar liggen, is de variantie hoog. En als de waardes nauwelijks variëren, is de variantie laag. De variantie wordt berekend als de som van het gekwadrateerde verschil tussen een slotkoers en de gemiddelde slotkoers (de referentiewaarde) over een periode.

In formulevorm ziet de berekening er als volgt uit:

De bèta van een aandeel
Bron: https://www.investopedia.com

Zoals inmiddels bekend mag zijn, is Kaskoe van nature redelijk lui, dus voor de calculatie van de bèta van de verschillende aandelen vertrouw ik op screeners als Gurufocus.com. Met Googlesheets kan je gebruik maken van de Googlefinance functie om de bèta op te vragen. Helaas werkt deze functie (voor de bèta) alleen voor Amerikaanse aandelen.

Hoe interpreteer je de bèta van een aandeel?

De uitkomst van deze formule is een getal dat rond de 1 ligt. Een verandering van de markt leidt tot een gelijke verandering bij een aandeel met een bèta van 1. Als de totale markt 10% stijgt, zou dat moeten leiden tot een stijging van 10% van de waarde van dat aandeel. Een aandeel met een bèta van 1,5 zal in dit geval met 15% stijgen.

In het algemeen geldt het volgende:

Laten we als voorbeeld eens kijken naar de slotkoersen van het aandeel Plastic Omnium en het aandeel Red Electrica Corporacion SA.

Over Plastic Omnium heb ik eerder een bericht geschreven, het is een toeleverancier aan de automotive sector. De koers van het aandeel (in blauw) is de afgelopen drie jaar behoorlijk volatiel gebleken. Vergelijk dat eens met Red Electrica Corporacion SA. Dit is de exploitant van het nationale elektriciteitsnetwerk in Spanje. Dodelijk saai bedrijf, ook een dodelijk saaie rechte koerslijn.

De bèta van een aandeel

De bèta van Plastic Omnium bedraagt 1,82 terwijl de bèta van Red Electrica Corporacion SA 0,43 bedraagt.

Aan de hand hiervan kunnen we dus concluderen dat als de index stijgt (of daalt), de koers van het aandeel Plastic Omnium verhoudingsgewijs sneller stijgt (of daalt). En dat bij eenzelfde stijging (daling) van de index, het aandeel Red Electrica Corporacion SA veel minder stijgt (daalt).

Je kunt de bèta bovendien gebruiken in het capital asset pricing model (CAPM). De CAPM is een financiële beleggingstheorie die de relatie tussen het systematisch risico en het rendement beschrijft. Je kan er een rendementseis mee bepalen. Deze eis bestaat uit een zogenaamd risicovrij rendement en een risico-opslag (de bèta) waarin het marktrisico besloten ligt.

Waarom zegt een bèta van een aandeel niet alles?

In de eerste plaats is de bèta geen constante, maar wordt deze berekend over een periode. Tenzij je de bèta zelf berekend, is eigenlijk nooit bekend hoe lang deze periode is. Als een aandeel gedurende langere tijd in je portfolio zit, kan de bèta dus ook toe of afnemen.

De bèta is een historisch gegeven en zegt dus niet noodzakelijkerwijs veel over de toekomst. Bij het evalueren van een aandeel op basis van historische gegevens moet je dat altijd in je achterhoofd houden, zo ook bij het toepassen van de bèta. De maatstaf adresseert geen andere risico’s die ook altijd aanwezig zijn bij het kopen van een aandeel. De bèta verliest aan voorspellende waarde naarmate de tijdshorizon langer is.

Tenzij je zelf de bèta berekend, is niet altijd duidelijk welke referentiemarkt gebruikt wordt voor het bepalen van de bèta. De meeste Amerikaanse aanbieders van de informatie (Google, Yahoo, Bloomberg) gebruiken de S&P500 als referentiemarkt en hanteren een periode van 36 tot 60 maandelijkse metingen.

Hoe bereken je de bèta van een portfolio?

Naast de bèta van een enkel aandeel kan je ook de bèta van een portfolio berekenen.

Net als voor de berekening van de bèta voor een aandelenportfolio moet je een referentie gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld de AEX, S&P500 of de MSCI World Index zijn.

De bèta van de portefeuille is het product van het gewicht van de individuele aandelen en de bèta van die aandelen. Stel: je hebt een portfolio met drie aandelen, Royal Dutch Shell, Unilever en Apple. Royal Dutch Shell is goed voor 20% van de portfolio en heeft een bèta van 0,89. Het gewicht van Unilever is 30% en een bèta van 0,43. De portfolio bestaat verder voor 40% uit aandelen Apple, met een bèta van 1,08.

De bèta van de portfolio bereken je dan als volgt:

(0,2*0,89) + (0,3*0,43) + (0,4*1,08) = 0,74

De bèta is lager dan 1, dus dat betekent dat de volatiliteit van de portfolio minder groot is dan die van de markt. Verder kan je aan de hand van de bèta van 0,74 ook stellen dat als het rendement van de markt 10% zou zijn, het te verwachten rendement van bovenstaande portfolio 7,4% is.

De bèta van de portfolio van Kaskoe

Kaskoe was nieuwsgierig naar de bèta van zijn eigen portfolio. Bij de selectie van aandelen heeft Kaskoe eigenlijk nooit gekeken naar de bèta of naar de volatiliteit. Ik heb mijn aandelen voor de lange termijn en ben inmiddels wel een beetje gewend aan forse koerswijzigingen op een dag of een week. Ook ben ik geen benchmark-knuffelaar. Ik kijk vooral naar mijn cashflow-behoefte en mijn risicobereidheid. Daar probeer ik een geschikt portfolio rond om te bouwen.

Tromgeroffel

Maar goed, toch interessant wat de bèta van de portfolio van Kaskoe is. Die bedraagt **trom-geroffel**: 0,92.

Dus mijn portfolio zou een fractie minder beweeglijk moeten zijn dan ‘de markt’. En als ‘de markt’ een rendement zou behalen van 10%, zou Kaskoe genoegen moeten nemen met een rendement van 9,2%

Conclusie

De bèta is een maatstaf die op basis van het historisch koersverloop een voorspellende waarde heeft voor de te verwachte volatiliteit. Daarmee kan je mede beoordelen of een aandeel past bij jouw risico-bereidheid. Ook kan je de bèta gebruiken om te beoordelen in welke mate je gehele portfolio reageert ten opzichte van de markt. Gebruik de bèta nooit als enige indicator. De maatstaf kijkt alleen naar het verleden, en de prijsvolatiliteit uit het verleden is een matige voorspeller van de toekomst.

Wat is de waarde van de bèta van jouw portfolio?

Kaskoe haat spam. Lees hier ons privacyreglement .