Financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw

Financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw

23 oktober 2019 1 Door Mr. Kaskoe

Ieder mens heeft evenveel tijd. Maar als je financieel onafhankelijk bent, heb je meer tijd om te lezen dan als je moet werken voor de kost. Eén van de interessantste boeken die ik de afgelopen tijd heb gelezen is 21 lessen voor de 21ste eeuw van de Israëlische historicus Yuval Noah Harari. Al lezende begon ik mij af te vragen: hoe ziet financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw eruit?

Wie is Yuval Noah Harari?

Harari is een Israëlische historicus, en hoogleraar aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Naast historicus wordt Harari ook gezien als filosoof en futuroloog. Hij is wereldberoemd geworden door drie boeken die hij schreef, die allen dikke bestsellers zijn geworden. In 2011 kwam Sapiens uit, een kleine geschiedenis van de mensheid in het Hebreeuws. Het is het verhaal over de evolutie van de homo sapiens, vanaf de steentijd tot de hedendaagse heerser over alle levensvormen wereldwijd in de 21e eeuw.  In Homo Deus, een kleine geschiedenis van de toekomst (uitgekomen in 2016), beschrijft Harari het overbodig worden van de mens door oprukkende techniek op het kruisvlak van kunstmatige intelligentie en biotechnologie.

21 lessen en andere boeken van Harari

21 lessen voor de 21ste eeuw

In 21 lessen voor de 21ste eeuw bespreekt Harari verschillende onderwerpen en problemen waar wij momenteel als mens mee te maken hebben. Voorbeelden zijn de technologische veranderingen, big data, privacy, immigratie, terrorisme, nationalisme en actualiteiten als nepnieuws. Ook aan bod komen zaken waarmee we in de nabije toekomst te maken krijgen, zoals doorbraken in de kunstmatige intelligentie, biotech, klimaatveranderingen, grootschalige werkloosheid, en de creatie van supermensen. Op eloquente wijze en met de argumentatie als een machinegeweer legt Harari de vinger op de zere plek, wat leidt tot een behoorlijk gevoel van onbehagen.

Harari Yuval Noah

Doemscenario

Net als in Homo Deus schetst Harari in de 21 lessen voor de 21ste eeuw een soort doemscenario. In dit scenario dreigt het merendeel van de menselijke soort werkloos en overbodig te raken. Er ontstaat een nieuwe, kleine elite die de algoritmes bezit die de grondslag vormen voor de macht en de rijkdom. Arbeidskracht wordt zo goed als overbodig. Robots fabriceren robots die bijna alle taken van mensen over kunnen nemen.

Biotech revolutie

Daar waar nu deze robots nog geen emotie vertonen, zorgen de ontwikkelingen op biotechnologisch vlak dat de mysteriën van het menselijk lichaam, de hersenen en het gevoelsleven snel ontcijferd gaan worden. Als deze biotech revolutie gecombineerd wordt met de revolutie op het vlak van kunstmatige intelligentie, levert dat algoritmes op die zo sterk zijn dat ze menselijke beslissingen aan alle kanten overschaduwen.

Financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw

Menselijke gevoelens gevat in bits en bytes

We beseffen niet dat menselijke gevoelens in feite berekeningen zijn waarvan het calculatieproces zich buiten ons bewuste waarnemingsveld afspeelt. Tijdens dit proces evalueren de neuronen in onze hersenen op basis van de beschikbare data constant situaties. Waarom zijn wij bang voor hoogtes? Waarom hebben wij een voorkeur voor een bepaalde sekspartner? Welke aandelen selecteren wij voor onze dividendportfolio? Nu hebben wij wellicht nog het idee dat dit keuzes worden gemaakt volgens een soort mysterieuze vrije wil. Of op basis van intuïtie. Of aan de hand van een incompleet analysemodel waarlangs we aandelen beoordelen. Maar straks berekenen algoritmes op basis van een veelvoud aan historische gegevens veel meer opties dan wij kunnen bevatten. En wordt de beste uitkomst gepresenteerd of namens ons uitgevoerd. Momenteel gebeurt dit al op vele plekken met kwantitatieve gegevens. Straks ook met besluiten die nu nog gebaseerd zijn op menselijke emoties, verlangens en gevoelens.

Financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw

Wat betekent dit voor financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw?

Stel dat een kleine elite de macht in handen heeft doordat zij de zeggenschap hebben over de algoritmes, wat betekent dit voor financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw? Wat betekent het als algoritmes stelselmatig betere investeringsbeslissingen nemen dan mensen? Handmatige aandelenselectie zoals Kaskoe dat pleegt te doen, zou worden vervangen door trading robots. Dit zijn programma’s die het mogelijk maken om op basis van algoritmes te handelen. Een trading robot koopt en verkoopt op de juiste momenten op basis van een strikt algoritme in plaats van menselijke emoties.

Wat wordt de bron van inkomsten voor FO-ers?

En wat zou het betekenen, als er nauwelijks meer arbeidskracht nodig is? De elite die de algoritmes in handen heeft, verdiend daar ongetwijfeld goed geld mee. Maar wat wordt de bron van inkomsten van de “have-not’s”? Heft de overheid belastingen van de elite om daarmee de rest van de bevolking van een basisinkomen te voorzien? Kan je überhaupt spreken van financiële onafhankelijkheid als je zo’n basisinkomen ontvangt? Is het met al die algoritmes nog mogelijk om eigenhandig met behulp van kapitaal meer kapitaal te maken? En hoe dan? Met aandelen? Vastgoed? Crypto’s? Peer-2-peer lending? Of iets totaal anders?

Wat is de rol van kapitaal, investeerders en aandeelhouders?

Harari schrijft in zijn 21 lessen voor de 21ste eeuw veel over de maatschappelijke ontwikkelingen van de ontwikkelingen op het kruisvlak van kunstmatige intelligentie en biotechnologie. Maar welke gevolgen dit zou kunnen hebben voor kapitaal, investeerders, voor ondernemingen en voor aandeelhouders, blijft giswerk. Kaskoe vindt het lastig om dergelijke abstracte begrippen in de toekomst te vertalen naar een praktisch toekomstbeeld. Maar het intrigeert mij wel, na het lezen van het boek.

De verwachtingen van Kaskoe

Ondanks de snelheid van de ontwikkelingen op biotechnologisch vlak, verwacht Kaskoe niet dat hij de 22ste eeuw nog gaat meemaken. Mijn financiële planning loopt tot de jaren 80 van de 21ste eeuw. Als ik dat haal, heb ik mijn 100ste verjaardag ruim gevierd. Ik vraag mij sowieso af in hoeverre de menselijke geest überhaupt lenig genoeg is de steeds sneller opvolgende ontwikkelingen bij te blijven houden over zo’n lange periode. Zou Kaskoe het nog wel leuk vinden om te leven tegen die tijd? Stel dat de lichamelijke ongemakken van het oud worden tegen die tijd zijn getackeld. Dan heb je nog steeds te maken met het feit dat je mentaal opgewassen moet blijven tegen de continue verandering. Of zouden we daar tegen die tijd ook een oplossing voor gevonden hebben?

Verwachtingen

Al met al vind ik het boek 21 lessen voor de 21ste eeuw zeer interessant. Het prikkelt je na te denken over de toekomst. Zo begon Kaskoe tijdens het lezen zich steeds vaker af te vragen hoe financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw er uit ziet. Voor de komende 20 tot 30 jaar denk ik niet dat de lessen van Harari een hele grote verandering met zich meebrengen als het gaat om vermogensopbouw en het fenomeen dividendbeleggen. Maar hoe de toekomst van huidige tieners die straks financieel onafhankelijk willen zijn, er uit zal zien? Kaskoe heeft werkelijk geen idee.

Wat zijn jouw verwachtingen als het gaat om financiële onafhankelijkheid in de 21ste eeuw?

Kaskoe haat spam. Lees hier ons privacyreglement .