Renteverhoging? Dit zijn de gevolgen voor je aandelen

Renteverhoging? Dit zijn de gevolgen voor je aandelen

4 juli 2018 Uit Door Kaskoe

Veel mensen zijn gaan beleggen in aandelen omdat de rente op een spaarrekening erg laag is. Er is een aantal redenen om aan te nemen dat de rente de komende jaren wat zal gaan stijgen. Wat zijn de gevolgen van een renteverhoging voor aandelenbeleggers?

Krijgen we een renteverhoging?

Kaskoe heeft helaas geen betrouwbare glazen bol, dus of we echt aan de vooravond staan van een substantiële renteverhoging weet ik niet. Maar er is wel een aantal redenen om aan te nemen dat de kans groot is dat de rente de komende jaren (langzaam) zal stijgen.

Percentage met een pijl omhoog symboliseert een renteverhoging

Ten eerste heeft de ECB aangekondigd eind december 2018 te stoppen met haar opkoopprogramma van obligaties. De afgelopen jaren heeft dit opkoopprogramma er voor gezorgd dat er veel geld in de markt werd gepompt waardoor de rente kunstmatig laag werd gehouden. Het stoppen van het opkoopprogramma zal niet betekenen dat de rente direct zal gaan stijgen. Maar omdat er geen nieuw geld meer in de markt wordt gepompt, wordt de rente straks niet meer kunstmatig laag gehouden en ontstaat er ruimte voor een verhoging.

Dit effect is in de VS al te zien. De VS lopen vaak een jaar of twee voor op Europa in de economische cyclus. In de VS is de Fed al eerder gestopt met haar opkoopprogramma en is te zien dat de rente nu aan het stijgen is.

Ten derde is de rente nu al een flinke tijd historisch erg laag. Onderzoek over een periode vanaf 1540 (!) tot 2014 laat zien dat de langjarige rente gemiddeld genomen tussen de 4 – 5% ligt. Momenteel ligt deze rente rond de 0,5%. Dit zou zo kunnen blijven, maar als de rente gaat bewegen, zal deze beweging volgens Kaskoe omhoog zijn. Tenzij Kenneth Rogoff gelijk krijgt en we stoppen met cash geld. Als er alleen nog giraal geld zou bestaan, kan de rente zonder problemen naar een niveau lager dan 0% bewegen. Mensen hebben dan immers geen mogelijkheid meer het geld cash te bewaren…

Wat zijn de gevolgen van een renteverhoging?

Er is een aantal gevolgen te onderscheiden van een renteverhoging.

Bestedingen van consumenten

Indien de rente stijgt, zal het duurder worden om geld te gaan lenen. Dat betekent dat consumenten hun uitgavenpatroon zullen gaan aanpassen en minder gaan besteden. Dit drukt de omzet van ondernemingen.

Boodschappenkar gevuld met dozen

Kosten voor ondernemingen

Naast dat de omzet van ondernemingen onder druk komen te staan, worden de kosten om geld te lenen ook voor ondernemingen hoger. Het mes snijdt voor ondernemingen dus aan twee kanten. Enerzijds minder omzet en anderzijds meer kosten. Gevolg: minder winst en dalende aandelenkoersen.

Gevolgen voor aandelen

De gevolgen van een renteverhoging voor aandelen zijn drieledig. Enerzijds zullen winsten van ondernemingen in vergelijking met de situatie van een lagere rente lager zijn. De toekomstige cashflows van ondernemingen worden minder, waardoor beleggers minder willen betalen voor aandelen. Dat drukt de koersen van aandelen.

Zoals we hebben gezien in de kenmerken van dividendgroeiers, is er winst nodig voor het uitkeren van een duurzaam dividend. Indien er minder winst wordt gemaakt, zal er in veel gevallen ook minder cashflow beschikbaar zijn voor het uitkeren van dividend. Indien er minder dividend wordt uitgekeerd, zal het aandeel uit de gratie raken bij een aantal beleggers, wat de koers van het aandeel nog verder drukt.

Ten derde is er sprake van een zekere concurrentie tussen zogeheten asset classes, zoals aandelen, obligaties, vastgoed, edelmetaal en liquiditeiten. Vaak zie je dat indien een categorie minder interessant wordt, er een verschuiving plaatsvindt naar een andere categorie. In het geval dat aandelen minder interessant worden omdat de verhouding tussen de risico’s en de opbrengsten verslechterd, zouden investeerders er eerder voor kunnen kiezen om te gaan beleggen in edelmetaal of om liquiditeiten aan te houden. Ook dat heeft een drukkend effect op de koersen van aandelen.

Wat te doen bij een renteverhoging?

Kijk kritisch naar de verdeling van je aandelenportfolio over de verschillende sectoren. De mate waarin aandelen geraakt worden door een renteverhoging is mede afhankelijk van de sector waarin een onderneming zich bevindt. Rente is in feite de prijs van geld. Sectoren die kapitaalintensief zijn en dus meer geld nodig hebben dan minder kapitaalintensieve sectoren, hebben sneller te maken met de negatieve effecten van een hogere rente. Voorbeelden van  kapitaalintensieve sectoren zijn vastgoed, telecom, bouw-, en scheepvaartbedrijven. Voorbeelden van minder kapitaalintensieve sectoren zijn banken, consumentengoederen of technologiebedrijven. Zorg er wel voor dat je portfolio niet te eenzijdig wordt!iconen van verschillende economische sectoren

Kijk daarnaast naar de balans van ondernemingen. Hoe zijn ze gefinancierd en wat is hun schuldpositie? Sowieso heeft Kaskoe een voorkeur voor ondernemingen met een niet al te hoog schuldenniveau, want geld voor rentebetalingen kan niet meer worden besteed aan dividenduitkeringen. Maar als een onderneming een hoge schuldenlast heeft, wordt een stijgende rente als snel een molensteen.