Wanneer ben je financieel onafhankelijk?

Wanneer ben je financieel onafhankelijk?

27 november 2019 2 Door Mr. Kaskoe

Hoeveel geld moet je hebben om jezelf financieel onafhankelijk te mogen noemen? Er zijn een aantal vuistregels die regelmatig genoemd worden. Bijvoorbeeld 300 keer je maandelijkse uitgaven. Dit getal komt niet zomaar uit de lucht vallen. Het is de uitkomst van de Trinity Study. Dit onderzoek kan jou helpen bij het beantwoorden van de vraag: wanneer ben je financieel onafhankelijk?

Wanneer ben je financieel onafhankelijk

Wanneer ben je financieel onafhankelijk?

Het simpele antwoord op deze vraag: als je maandelijks meer geld uit passief inkomen ontvangt dan dat je besteed. Een belangrijke factor is dus jouw uitgavenpatroon. Als jij maandelijks rond kunt komen van € 1.500,- ben je eerder financieel onafhankelijk dan als je maandelijks minimaal € 5.000,- nodig hebt. Om antwoord te vinden op de vraag wanneer ben je financieel onafhankelijk, moet je dus in de eerste plaats weten hoeveel je maandelijks uitgeeft.

Hoe bereken je het benodigde doelbedrag?

Mooi, je weet hoeveel je maandelijks nodig hebt. Nu kan je proberen uit te rekenen hoeveel vermogen je nodig hebt. Het idee hierbij is dat je een bedrag uitrekent wat je nodig hebt om jezelf maandelijks te voorzien van een passief inkomen. Laten we dit bedrag het doelbedrag noemen. Dit passief inkomen wordt gegenereerd uit de beleggingsrendementen van het doelbedrag. Dat kunnen dividendinkomsten zijn of de koerswinsten van de verkoop van aandelen of ETF’s. Het lastige van het uitrekenen van het doelbedrag is dat er een flink aantal variabelen is die deze rekensom knap ingewikkeld maken.

Math

Variabelen die van invloed zijn op het doelbedrag

Wat is het langjarig rendement van je beleggingen? En welke beleggingsmix hanteer je? Ga je vol voor aandelen of ETF’s? Of ga je naarmate je ouder wordt minder in aandelen en meer in obligaties zitten?

Hoe oud word je en hoe lang onttrek je dus maandelijks inkomsten aan het doelbedrag? Ga je uit van het overbruggen van de jaren tot je pensioen- en AOW-gerechtigde leeftijd en mag je doelbedrag dan “op” zijn? Of kijk je verder en wil je ook de volgende generatie laten genieten van jouw rijkdom?

Wat doet de fiscale wet- en regelgeving over de langere termijn met je rendement en je kosten? Neem nu bijvoorbeeld de nieuwe plannen rondom de vermogensrendementsheffing. En zo worden er de komende 10-25 jaar nog wel meer wetten en regelingen over ons uitgestort die positieve of negatieve effecten hebben op je doelbedrag.

Hoe zit het recht op AOW en andere regelingen er in de toekomst uit? Kaskoe heeft geen erg groot vertrouwen in de duurzame houdbaarheid van dergelijke regelingen. Voor mijzelf voel ik mij pas financieel onafhankelijk door dergelijke regelingen slechts zeer beperkt mee te tellen in mijn berekeningen.

Heb je een pensioen opgebouwd en wanneer heb je daar recht op? Je kunt al jouw opgebouwde rechten bekijken op www.pensioenwijzer.nl Hou er natuurlijk wel rekening mee dat als je eerder stopt met werken, je pensioen ook lager uit zal vallen dan als je doorwerkt tot je pensioengerechtigde leeftijd.

Lullig tegeltje

Hoe ontwikkelen de rente en de inflatie zich? Met name de inflatie is een belangrijke variabele. Voor een maandelijks uitgavenpatroon dat nu op € 2.000,- ligt, moet je over 20 jaar met een inflatiepercentage van 2% per jaar bijna € 3.000,- beschikbaar hebben!

De veilige opname snelheid oftewel de safe withdrawal rate (SWR)

Zoals in de inleiding aangehaald, kan de Trinity Study helpen bij het berekenen van je doelbedrag. In deze studie hebben drie professoren berekend hoeveel procent van je vermogen je jaarlijks veilig kunt opnemen zonder dat je vermogen op raakt. In de oorspronkelijke studie is dit percentage berekend op basis van data over de jaren 1925 tot en met 1995 voor iedere periode van 30 jaar. Hierbij zijn verschillende verhoudingen tussen de hoeveelheid aandelen en obligaties in de portfolio onderzocht.

De onderzoekers onderzochten de slagingspercentages van een opname snelheid tussen de 3% en 12%. Dit testten ze met een portfolio variërend tussen 0% en 100% aandelen en obligaties, met sprongen van 25%. De onderzoekers hielden rekening met inflatie in de resultaten.

Alhoewel de gepubliceerde resultaten van het onderzoek een stuk conservatiever zijn, is op basis van deze studie een veilige opname snelheid of SWR van 4% op gebaseerd. Wat houdt dit precies in?

Dit houdt in dat als je van je portfolio het eerste jaar 4% onttrekt, en je de onttrekking vervolgens jaarlijks met de CPI (ontwikkeling van de consumentenprijzen) verhoogd, de kans minder dan 5% is dat je portfolio binnen 30 jaar geheel op is.

Formule om je doelbedrag te berekenen

Als je op basis van de SWR van 4% en je maandelijkse uitgaven je doelbedrag wil berekenen, doe je dat als volgt:

Doelbedrag = Maandelijkse uitgaven x 12 x (100 / SWR)

Bij een SWR van 4% is de nog makkelijker formule: maandelijkse uitgaven x 300

Maar dit blijkt toch wat erg simpel gedacht. Er is veel debat over de 4%-regel. Er is door Early Retirement Now zelfs een 32-delige serie over de Safe Withdrawal Rate geschreven.

De valkuilen van het hanteren van een SWR van 4%

Er zitten nogal wat haken en ogen aan het blindelings hanteren van een SWR van 4% voor het bepalen van je doelbedrag als antwoord op de vraag: wanneer ben je financieel onafhankelijk? Kijk alleen al naar de lange en helaas niet uitputtende) lijst van variabelen die van invloed zijn op het doelbedrag.

In de eerste plaats is de SWR van 4% gebaseerd op de resultaten uit het verleden. Ten tweede zijn die resultaten uit het verleden de resultaten van de S&P500. En die is in de periode waar de 4% uit stamt, zeer sterk gestegen. Of dat voor de komende decennia ook nog het geval is, betwijfel ik. Verder is ook is het inflatiecijfer gebaseerd op de Amerikaanse CPI.

Verder is het natuurlijk maar de vraag of 30 jaar voor jou een werkbare periode is. Als jij op je 40ste jaar wil gaan stoppen met werken omdat jij je doelbedrag hebt bereikt, lijkt het mij verstandig uit te gaan van een langere periode dan 30 jaar. Op dit moment bedraagt de resterende levensverwachting van Kaskoe net iets meer dan 33 jaar. Mij lijkt het uitermate a-relaxt als mijn portfolio na 30 jaar leeg is…

Wanneer ben je financieel onafhankelijk

Tenslotte wordt er geen rekening gehouden met vermogensrendementsheffing en met de kosten voor het beheer van de portfolio en het uitvoeren van transacties.

Wat wel gunstig kan zijn, is dat er geen rekening wordt gehouden met met AOW en pensioen. In de oorspronkelijke berekeningen wordt er geen rekening gehouden met de mogelijkheid dat je op een bepaald moment in aanmerking kunt komen voor AOW en pensioen.

Al met al lijkt het Kaskoe voor de Nederlandse situatie niet verstandig uit te gaan van een SWR van 4%. Een percentage van 3% lijkt mij wijzer.

Hoe bepaalt Kaskoe zijn SWR?

Met de tool van Dutch Fire Calculator kan je een simulatie doen op basis van de data van de S&P500 met data vanaf 1871. Daarbij kan jezelf aangeven wat je aan transactiekosten en fees kwijt denkt te zijn. Je kunt aangeven over hoeveel jaar je de simulatie wilt laten lopen. Bovendien kan je de simulatie voor de verschillende belastingregimes uitvoeren.

Ik heb mijn initiële jaarlijkse uitgave niet gebaseerd op de 4% maar op mijn reële uitgavenpatroon. Dat komt neer op een SWR van 2,5%. Bovendien ga ik uit van een periode van 50 jaar. Met een SWR van 2,5% over een periode van 50 jaar heb ik een kans van meer dan 99% dat mijn portfolio voldoende is. Maar stel dat ik een SWR van 4% zou hanteren? Dan vermindert de kans dat mijn portfolio voldoende is tot slechts 76%.

Helaas kan je bij deze calculator niet de mogelijkheid meenemen voor AOW of pensioen. Ook kan je niet kiezen voor alternatieve portfolio’s, er wordt alleen gerekend met de data van de S&P500. Een alternatieve calculator die deze mogelijkheden wel biedt, is Fire Calc. Deze calculator biedt meer mogelijkheden, maar heeft weer geen opties voor het meenemen van de Nederlandse belastingregimes. Maar ook in dit geval blijkt dat het hanteren van een SWR van 4% leidt tot een vergrote kans dat Kaskoe als hoogbejaarde onder de brug mag gaan slapen…

Onder de brug

Welke SWR hanteer jij om te bepalen wanneer jij financieel onafhankelijk bent?

Kaskoe haat spam. Lees hier ons privacyreglement .